022 გერმანული წიგნი, რომელთა გარეშეც სიცოცხლე არ ღირს – 022 wichtigste Fachbücher

0.კულტურული გარდატეხები. რატომ? „კულტურული გარდატეხების“ თუ „შემობრუნებების“ ფართო სპექტრის, – უპ. ყოვლისა კი ლინგვისტური, სემიოტიკური  შემობრუნების, –  ზოგადი სურათის გაცნობით და მის  ფონზე უკეთესად გავიაზრებთ დარგის თანამედროვეობას, მის ადგილს მეცნიერებათა კულტუროლოგიურ სამყაროში, მის მეტამეცნიერულ თეორიას, მეთოდებსა და მეთოდოლოგიებს, მომავალი განვითარების პერსპექტივებს… ინებეთ წიგნის სრული სახელწოდება, როგორც დღესაა მიღებული, APA სტილით, და მეტს არაფერს ვიტყვი მისი მნიშვნელობის  შესახებ, რადგან ისედაც საყოველთაოდ ცნობილი და უაღრესად აღიარებულია:

0.Bachmann-Medick, Doris (2006) (52014): Cultural Turns. Neuorientierungen in den Kulturwissenschaften. Reinbek bei Hamburg: Rowohlt.

1.რელიგიის მიღმა. ჰანოვერში მოღვაწე ახალგაზრდა სპეციალისტის ეს წიგნი, გვაწვდის, გვიხასიათებს რა დარგის განვითარების ძირითად ეტაპებს, თეორიასა და მეტათეორიას, თვითგაგებას, ინტერდისციპლინარულ დისკურსს და ა.შ., დარგის თანამედროვეობის ნამდვილი შეჯამებად, კომპენდიუმად წარმოჩინდება; გარდა ამისა, წიგნი ასახავს ჩრდილოამერიკულ განვითარებასა და ახალ მიდგომებს; რასაკვირველია, ფართო დარგობრივ ინგლისურენოვანი თუ გერმანულენოვანი  ლიტერატურის არსებობის შესახებაც აქვე შეიტყობთ.

არამხოლოდ ქრონოლოგიურად, მნიშვნელობითაც ეს წიგია N1.

1.Führding, Steffen (2015): Jenseits von Religion? Zur sozio-rethorische „Wende“ in der Religionswissenschaft. Bielefeld: Transcript.

დანარჩენი წიგნები დალაგებულია ქრონოლოგიურად და არა მნიშვნელობის მიხედვით, თუმცაღა, დარგის დღევანდელობისათვის ყველა თითქმის ერთნაირად მნიშვნელოვანია.

 

2. რელიგიოლოგიის ისტორიის შესავალი. ჩვენი დარგის გაგება შეუძლებელია მისი აკადემიური ისტორიის გარეშე. როგორ განხორციელდა ეტაბლირება სხვადასხვა ქვეყნების უნივერსიტეტებში დარგის პიონერების მიერ? ძნელია რელიგიის თავისუფალი განხილვა და გარე-პერსპექტივიდან განჭვრეტა ასწავლო კაცობრიობას, მითუფრო ძლიერთა და ზოგჯერ ჭკვიანთაც ამა სოფლისათა; რატომღაც ურჩევნიათ ან ემონონ რელიგიას ან ემბრძანებლონ. ან ხოტბა შეასხან მას, ან თავსლაფი გადაასხან. ქრისტიანული ტრადიციისათვის ცენტრალურ ქმედებას – ჯოჯოხეთის წარტყვევნას გვაგონებს რელიგიის მეცნიერული კვლევის დანერგვის მცდელობა 🙂 – არ ვხუმრობ: კეთილ არს ბაძვა კეთილისათვის მარადის!

აღსანიშნავია რომ ამ ავტორს ეკუთვნის კიდევ ორი შესავალი: ა) რელიგიოლოგია და ბ)თანაავტორობით: პრაქტიკული რელიგიოლოგია.

2.Tworuschka, Udo (2015): Einführung in die Geschichte der Religionswissenschaft. Darmstadt: WBG.

 

3.რელიგიოლოგია სოციალურ, ისტორიულ მეცნიერებათა და კოგნიტიურ კვლევას შორის. კარგად განსაზღვრავს დარგის ადგილს სხვადასხვა დისციპლინებს შორის და გვაწვდის ნიუანსობრივად განსხვავებულ მოსაზრებებს დარგის ეპისტემესა და თვითგაგების შესახებ. ესაა ვირტუალურად მისაწვდომი ე.წ. ვორკშოპი და არაერთ თანამედროვე გერმანელ რელიგიოლოგს გაგვაცნობს. „რელიგიოლოგიის მექად“ წოდებული მარბურგისაგან, სრულად სახელიწოდება, როგორც:

3.Franke, Edith / Maske, Verena (Hrsg.) (2014): Religionswissenschaft zwischen Sozialwissenschaften, Geschichtswissenschaften und Kognitionsforschung. Ein Autoren‐Workshop mit Hubert Seiwert. IVK – Religionswissenschaft. Marburg: Marburg Online Books, Band 2.

http://archiv.ub.uni-marburg.de/es/2014/0002/pdf/mob02-online.pdf

 

4.რელიგიოლოგია. შესავალი და საფუძვლები. ესაა ინგლისურად 2007 წლის გამოცემა, ამერიკულიდანაა თარგმნილი, მაგრამ მნიშვნელოვანია, ჩრდილოამერიკულ წახნაგებს, პოზიციებსა და ხედვებს გაგვაცნობს, ზოგადად რომ მხოლოდ გერმანულ სივრცეში არ ჩავიკეტოთ 🙂

4.McCutcheon, Russel T. (2014): Religionswissenschaft. Einführung und Grundlagen. Herausgegeben und mit einer Vorwort versehen von Steffen Führding. Übersetzt aus dem amerikanischen Englisch von Katinka und Elija Lutz sowie Thomas Klein. Frankfurt am Main: Peter Lang GmbH.

 

5.რელიგიოლოგია. იგივე „რელიგიის მეცნიერება“. ამ წიგნის, – სტატიების კრებულის, – ღირსებაა რელიგიოლოგიური თემატიზაცია (რელიგიის ცნება, მეთოდოლოგიური სივრცეები, მატერიალური რელიგია და ა.შ.). წიგნს ბოლოში ასევე დართული აქვს სამუშაო, სავარჯიშო ნაწილი სტუდენტებისათვის.

5.Stausberg, Michael (Hrsg.) (2012): Religionswissenschaft. Berlin / Boston: De Gruyter.

 

6.გამოვიკვლიოთ რელიგიები. კულტუროლოგიური მეთოდები რელიგიოლოგიაში. რელიგიოლოგიის ანუ რელიგიის აკადემიური კვლევის (Academic Study of Religion) დარგის 22 რჩეულ წიგნს შორის  ამ წიგნს მისი მეთოდოლოგიური რესურსის წარმოჩენის გამო ეკუთვნის ადგილი. მეცნიერება ხომ უპ. ყოვლისა კვლევაა, ვინც ფლობს მეთოდს (მეთოდებს, მეთოდოლოგიებს), მეცნიერებაც მისია. იხ. მოცულობით მცირე წიგნის სრული სახელწოდება დამოწმების იმავე სტილში, როგორც წინა 5 და ყოველი შემდგომი:

6.Kurth, Stefan / Lehmann, Karsten (Hrsg.) (2011): Religionen erforschen. Kulturwissenschaftliche Methoden in der Religionswissenschaft. Wiesbaden: VS Verlag.

 

7.რელიგიოლოგიური გონების კრიტიკა. თეორიულ-მეთოდოლოგიურ პრობლემატიკას ეძღვნება, გამოსულია სერიით: „რელიგიოლოგია დღეს“. საკმაოდ გაბედულ ნოვაციურ მიდგომებს გვთავაზობს. ეს წიგნი იმითაცაა საინტერესო, რომ დარგის გეოგრაფიულ გაფართოებას იუწყება აღმოსავლეთ ევროპის მიმართულებით: ჩეხი ავტორი ამჟამად დარგის  აქტუალური თეორეტიკოსია და მეცნიერულ-თეორიული თვითმყოფადობის დამცველი.

7.Horyna, Břetislav (2011): Kritik der Religionswissenschaftlichen Vernunft. Plädoyer für eine empirisch fundierte Theorie und Methodologie. In: Bochinger, Christoph / Rüpke, Jörg (Hrsg.): Religionswissenschaft heute. Stuttgart: W. Kolhammer, Band 8.

 

8.რელიგიოლოგიის ძირითადი კითხვები. სხვანაირია, რელიგიის დეფინაციას უთმობს ეს შესავალი დიდ ადგილს, რელიგიის ფენომენებსაც განიხილავს საკმაოდ ვრცლად და რაც მთავარია, ემპირიულ ფონზე. ავტორი იმსახურებს ამ პატივს და სხვა დარგობრივი შესავალიც ეკუთვნის. ჰართმუთ ცინზერი კულტუროლოგიური პარადიგმის ერთ-ერთი აქტიური დამნერგავი და გამტარებელია.

8.Zinser, Hartmut (2010): Grundfragen der Religionswissenschaft. Paderborn / München / Wien / Zürich: Verlag Ferdinand Schöningh.

 

9.ინტერკულტურული რელიგიოლოგია. რელიგიოლოგიაში ახალი დარგობრივი სკოლისა და კონცეფციის შექმნის სერიოზული მცდელობაა, თუმცა დღეს ბოლომდე არაა აღიარებული, როგორც ასეთი. მიუხედავად ამისა, შევიტანე საუკეთესოებში, რადგან დიდი და პატივსაცემი ცდაა. კონცეფციის ავტორს ირანულმა წარმოშობამ ხელი არ შეუშალა ჯერ აეთვისებინა ოქციდენტალური დისციპლინა, შემდგომ კი მნიშვნელოვანი წვლილიც შეეტანა დარგის მეტათეორიულ განვითარებაში.

9.Yousefi, Hamid Reza (2007): Interkulturelle Religionswissenschaft. Struktur – Gegenstand – Aufgabe. In: Wege zur Religionswissenschaft, Eine interkulturelle Orientierung: Aspekte, Grundprobleme, Ergänzende Perspektiven. Herausgegeben und eingeleitet von Hamid Reza Yousefi, Klaus Fischer, Ina Braun und Wolfgang Gantke; Unter Mitwirkung von Katja Thelen, Corinna Janal, René Jaquett und Christoph Mauch. Nordhausen: Traugott Bautz.

 

10.რელიგიოლოგია, როგორც კულტუროლოგია. დარგის კულტუროლოგიურ გარდატეხას ასახავს. უმნიშვნელოვანესია დარგის დღევანდელობისათვის. სტატიების ნაკრებია, ავტორი – ბურკჰარდ გლადიგოვი აღიარებულია ამ ახალი, 70-80-იან წლებში შემოღებული პარადიგმის მთავარ შემოქმედად და დარგის ყველაზე გამოჩენილ რეფორმატორად.

10.Gladigow, Burkhard / Herausgegeben von Christoph Auffarth und Jörg  Rüpke (2005): Religionswissenschaft als Kulturwissenschaft. In: Bochinger, Christoph / Rüpke, Jörg (Hrsg.): Religionswissenschaft heute, Bd.1. Stuttgart: Verlag W.Kohlhammer.

 

11.რელიგიოლოგიის სახელმძღვანელო. ესაც დავამატე, სქელტანიანია, ფიგლისეული კარგი, ლაკონური სისტემატური შესავლით. სხვებისაგან გამოირჩევა იმით რომ რელიგიათა ისტორიასაც მოიცავს. ვიყოყმანე, მაგრამ ეს ერთადერთი ავსტრიელია სახელმძღვანელოს შემქმნელ-გამომცემელი და ესაც დამეჩაგრა? 🙂

11. Figl, Johann (Hrsg.) (2003): Handbuch Religionswissenschaft. Religionen und ihre zentralen Themen. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht.

 

12.რელიგიოლოგიის შესავალი. ესაა ორი სპეციალისტის ავტორობით გამოცემული არატიპიური სახელმძღვანელო; როგორც ავტორები იუწყებიან, სხვა, ტიპიური სახელმძღვანელოებისაგან გამოირჩევა და „მზა პასუხების ნაცვლად იმ აუცილებელ პერსპექტივებსა და სადისკუსიო ჰორიზონტებს გვიხსნის, რომელთა კვლევაც თანამედროვე რელიგიოლოგიის ამოცანაა.“

12.Kippenberg, Hans G. / Stuckrad, Kocku von (2003): Einführung in die Religionswissenschaft. München: Verlag C. H. Beck oHG.

 

13.რელიგიოლოგიის შესავალი. სტანდარტული, ცოტა არ იყოს, მოსაწყენი სახელმძღვანელოა, არასპეცილისტები, განს. თეოლოგებიც იყენებენ და ზოგადად დამწყებთათვისაა, სტუდენტებისათვის; უამრავი თეორიული მასალაა თავმოყრილი, სუბდისციპლინების (რელიგიის ისტორია, რელიგიის სოციოლოგია, რელიგიის ფსიქოლოგია, რელიგიის ეთნოლოგია, რელიგიის გეოგრაფია…) ისტორებია და სხვა გამოსარჩევი დარგობრივი წახნაგები.

13.Hock, Klaus (2002) (⁴2011): Einführung in die Religionswissenschaft. Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft.

 

14.რელიგიის კვლევის კლასიკოსები. მგონი არც კი საჭიროებს განმარტებას რაზეცაა საუბარი, დავძენ მხოლოდ: აქ ცნება „რელიგიის მეცნიერება“ (რელიგიოლოგია) ფართო მნიშვნელობითაა გამოყენებული, როგორც რელიგიის კვლევის ზოგადი ველი და ამიტომაც სხვადასხვა მეცნიერული დისციპლინის კორიფეთა სარელიგიო ნააზრევთა შეჯამებებია წარმოდგენილი.

14.Michaels, Axel (Hrsg.) (1997) : Klassiker der Religionswissenschaft. München: Beck.

 

15.ძირითადი რელიგიოლოგიური ცნებების სახელმძღვანელო. ესაა ენციკლოპედიური სახელმძღვანელო, ხუთტომეული, თანამედროვე სისტემატური რელიგიოლოგიის უმნიშვნელოვანესი „კანონი“. კულტუროლოგიური შემობრუნების შედეგი, მანიფესტაცია და შეჯამება, მოკლედ ყველაფერი… შესაბამისად, ფენომენოლოგიური წარსულის კრიტიკული გადაფასება.

15.Cancik, Hubert / Gladigow, Burkhard / Laubscher, Matthias (Hrsg.) (1988 – 2001): Handbuch religionswissenschaftlicher Grundbegriffe (HrwG). in 5 Bänden. Stuttgart / Berlin / Köln / Mainz: Verlag W. Kolhammer.

 

16.რელიგიის ცნება რელიგიებში. რელიგიის დეფინიციის ანუ განსაზღვრების პრობლემა უძველესია და არამხოლოდ რელიგიოლოგიისათვის; ეს წიგნი დაწვრილებით განიხილავს თვითონ რელიგიის შიდა, ამა თუ იმ რელიგიის მიერ მოწოდებულ სიტყვიერ ორიგინალურ მასალას. მნიშვნელოვანია, სხვანაირ ჰორიზონტებს გვიხსნის.

16.Haußig, Hans-Michael (1999): Der Religionsbegiff in den Religionen. Studien zum Selbst- und Religionsverständnis in Hinduismus, Buddhismus, Judentum und Islam. Berlin und Bodelheim b. Mainz: Philo.

 

17.რელიგიოლოგიის საფუძვლები. შვეიცარიელი ავტორი, მომცროა, კარგად იკითხება, მაღალი შეფასებითაა ცნობილი. პირველი გამოცემით (1988) პირველი შესავალია  პრინციპულად კულტუროლოგიურ (და არა ფენომენოლოგიურ) სტილში.

17.Stolz, Fritz (21997): Grundzüge der Religionswissenschaft. Göttingen: Vandenhoeck und Ruprecht.

 

18.რა არის რელიგიოლოგია? ძირითადი აქცენტებია დასმული დარგის რაობის, რელიგიის კვლევისა და თეოლოგიისაგან განსხვავებულობის ირგვლივ. ძაან ლაკონურად, ყველასათვის გასაგებად და საინტერესოდაა დაწერილი. ფაქტიურად, მშვენიერი ესეების კრებულია, თან თხრობის მეცნიერულობაც არ ზიანდება ამით. ეს მცირე მოცულობის წიგნი რომ ითარგმნოს ქართულად, დიდად წაადგებოდა ჩვენში დარგის დაფუძნების საშურ საქმეს.

18.Greschat, Hans-Jürgen (1988): Was ist Religionswissenschaft? Stuttgart: Verlag W. Kohlhammer.

 

19.რელიგიოლოგიის თვითგაგება და არსი. ამ გერმანულ კრებულში თავმოყრილია იმ დროისათვის ინტერნაციონალური მასშტაბით აღიარებული, – იტალიელი, ფრანგი, სკანდინავიელი, ებრაელი, – სპეციალისტების პროგრამული ხასიათის წერილები. მნიშვნელოვანი კრებულია კულტუროლოგიურ გზაგასაყარზე, დარგის ახალი, ემპირიულ-კულტუროლოგიური იდენტობის განსაზღვრის თვალსაზრისით.

19.Lanczkowski, Günter (Hrsg.) (1974): Selbstverständnis und Wesen der Religionswissenschaft. In: Wege der Forschung, Band CCLXIII. Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft.

 

20.რელიგიის ფენომენოლოგია. ამ წიგნს დღეს მხოლოდ ისტორიული ღირებულება შერჩენია და ფენომენოლოგიის ზეობის ხანას განასახიერებს; აქვე შეიძლებოდა რუდოლფ ოტოს წმინდა (Otto, Das Heilige), ასევე ელიადეს რამდენიმე გერმანულად თარგმნილი წიგნი მოთავსებულიყო, მაგ. Das Heilige und das Profane. ლეუვის(ლოვის) წიგნი რელიგიის ფენომენოლოგიის სრული შეჯამებაა და იმიტომ ავარჩიე უამრავ, თავის დროზე არანაკლებ მნიშვნელოვან კონკურენტს შორის. სხვა სკანდინავიელი ავტორის – გეო ვიდენგრენის წიგნიც, მსგავსი სათაურით, დასაფასებელია… ფენომენოლოგიაში რამდენიმე მიმართულება იღწვოდა და სკანდინავიელი სპეციალისტები განსაკუთრებით… გერმანულადაც წერდნენ…

20.Leeuw, Gerardus van der (⁴1977): Phänomenologie der Religion. Tübingen: J.C.B.Mohr.

 

21.რელიგიოლოგია. პროლეგომენა მისი მეცნიერულ-თეორიული დასაფუძვლებისათვის. ვახის ნაშრომმა დიდწილად და დღემდე განსაზღვრა რელიგიოლოგიის როგორც ფილოლოგიურ-ისტორიული გენეზისის, შედგენილობით ისტორიულ-სისტემატური, მეთოდოლოგიითა და თვითშეგნებით კი ემპირიულ-დესკრიპტიული, ნეიტრალური, ინსტიტუციონალურად თეოლოგიისაგან მკაფიოდ გამიჯნული, არაფილოსოფიური, თვითმყოფადი ჰუმანიტარული დარგის საუნივერსიტეტო იდენტობა.

21.Wach, Joachim (1924): Religionswissenschaft: Prolegomena zu ihrer wissenschaftstheoritischen Grundlegung. Leipzig: Hinrichs. ხელახალი გამოცემა: Grundmann, Christoffer H. (2001). Waltrop: Spenner.

 

22.შედარებითი რელიგიოლოგიის შესავალი. ესაა დარგის დამფუძნებელი მამის, ოქსფორდში მოღვაწე გერმანელი ფილოლოგ-კომპარატისტის ინგლისური პირველწიგნის ავტორიზებული გერმანული თარგმანი. ინგლ. დედანშია: Müller, Friedrich Max (1873): Introduction tho the Science of Religion: Four lectures delivered at the Royal Institution, whit two essays on false analogies, and the philosohy of mithology. London: Longmans, Green and Co.

22.Müller, Friedrich, Max (21876): Einleitung in die vergleichende Religionswissenschaft. Strassburg: Verlag von Karl J. Trübner.

ესაა სულ. გუშინ 15 იყო, მაგრამ დამენანა ბევრი, თვალებში ვეღარ ვუყურებდი ამ წიგნებს 🙂 , წინ რომ მილაგია და პროფესიულ სამყაროს მიქმნიან…

გუშინდელ 15-ს დღეს კიდევ 7 დავამატე… ავაოცე ჯერ, გავაოცე, გავაკვირვე 🙂 მერე ავაოცდაორე… მაინც ვწუხვარ რომ არაერთი წიგნი ამ 22 საუკეთესოს გარეთ დარჩა. ვეცადე მხოლოდ საუკეთესოები საუკეთესოთა შორის ამერჩია… სუბიექტურობის დაძლევაც ვცადე…

პროფესიულ წიგნებზეა საუბარი, მხატვრულ ლიტერატურას, გოეთე-მიეთ-მოეთესა და კაფკა/კლაისტებს  ისედაც არავინ ისაკლისებს… 😊

DSCF3557